سالها پیش، در اطراف نشل، هنگام کندوکاوی قدیمی به یک تنور برخوردند؛ تنوری پر از کوزهها و اشیایی که از گذشتهای دور به جا مانده بودند. اما میان آن همه، یک چیز بیشتر از همه جلب توجه کرد: یک مجسمه فلزی کوچک به شکل بز. مجسمه را بعدها به یک عتیقهفروش فروختند؛ و گفته شد قدمتش بیش از ۸۰۰۰ سال است؛ یعنی حدود ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد. ۸۰۰۰ سال پیش، انسان در بخشهایی از ایران تازه وارد مرحلهای مهم از تاریخ شده بود؛ زندگی یکجانشین، کشاورزی و دامداری در حال شکلگیری بود و بز یکی از مهمترین حیوانات زندگی انسان به شمار میرفت. در محوطههای باستانی ایران، از جمله زاگرس، شواهد بسیار کهنی از ارتباط انسان با بز و روند اهلیشدن آن پیدا شده است. حالا تصور کنید پیکرهای از یک بز با چنین قدمتی، در اطراف نشل پیدا شده باشد. اما داستان یک جای عجیب دارد؛ مجسمه بعد از فروختهشدن دیگر دیده نشد. نه مشخص است امروز کجاست، نه آزمایش علمی شناختهشدهای روی آن انجام شده و نه گزارش رسمیای از کشفش باقی مانده است. فقط یک روایت مانده: یک تنور قدیمی، چند کوزه، و مجسمهای به شکل بز که گفته میشد هزاران سال پیش ساخته شده. شاید یک شیء معمولی بوده که داستان بزرگی برایش ساخته شده؛ و شاید هم تکهای گمشده از گذشته بسیار دور نشل. اما اگر آن مجسمه روزی دوباره پیدا شود، ممکن است یکی از جذابترین داستانهای باستانی نشل تازه شروع شود.